İSLAM ÖNCESİ TÜRK İNANCINA AİT BAZI UYGULAMALARIN ON DOKUZUNCU YÜZYIL TÜRKİSTAN SEYAHATNAMELERİNE YANSIMALARI

Author:

Number of pages: 77-105
Year-Number: 2021-16

Abstract

İlim dünyası tarafından Avrasya olarak isimlendirilen ve başta Orta Asya olmak üzere Kafkaslar, Karadeniz’in kuzeyi ve Macar ovalarını içine alan oldukça geniş coğrafyada eski çağlardan itibaren varlık göstermiş olan Türkler çoğu zaman benliklerini koruyarak inşa etmiş oldukları kültürleri ile Dünyanın kadim milletleri arasında yer almayı başarmışlardır. Çoğu araştırmacıya göre Türklüğün merkezi konumunda olan ve birçok tarihi kaynakta adı Türkistan olarak zikredilen Orta Asya ise tarihin her döneminde bu kadim kültürün yaşatıldığı önemli coğrafyalardan olmuştur. Buradaki varlıkları kimi araştırmacılara göre MÖ 2500 kimilerine göre ise MÖ 4000’e kadar uzanan Türkler, ilk inanç sistemleri içerisinde yer alan uygulamaları İslamiyet’in kabulünden sonra da Türk halk inancı adı altında yaşatmaya devam etmişlerdir. İşte bu çalışmada bahsi geçen Türk inanç sistemindeki eski Türk dini yani Gök Tanrı dininin, Şamanizm’in, Atalar kültünün, Tabiat kuvvetlerinin ve diğer bazı inanışların XIX. yüzyılda Türkistan’ı ziyaret eden seyyahların yazdığı seyahatnamelerde ya özgün hali ile ya da biraz farklılaşarak yer aldığı tespit edilmiştir.    

Keywords

Abstract

Turks have existed in the geography named as Eurasia by the scientific world since ancient times. The Eurasia is a very large area including Central Asia, Caucasus, The north of the Black Sea and the Hungarian plains. Turks built their own culture by preserving their identity and existed among the ancient nations of the world. Central Asia, which is the center of Turkish according to many researchers and whose name is mentioned as Turkestan in many historical sources, has been one of the important geographies where this ancient culture was lived in every period of history. The Turks, whose presence here goes back to 2500 BC or 4000 BC according to some researchers, They continued to practice of the first belief systems under the name of "Turkish folk belief" after the adoption of Islam. In this study were examined; The old Turkish religion, Shamanism, Ancestors cult, belief in the forces of nature and some other beliefs in the Turkish belief system and This beliefs has been determined on the travel books written by travelers who visited Turkestan in nineteenth century. These beliefs were included in travel books either in their original form or with a little differentiation.

Keywords