ORTAÇAĞ EL-CEZÎRE BÖLGESİNİN STRATEJİK ŞEHRİ NUSAYBİN,
NUSAYBIN, A CITY IN THE REGION OF MIDDLE EAST AL JAZEERA

Author:

Number of pages : 36-59

Abstract

Nusaybin Ortaçağlarda el-Cezîre bölgesinin önemli şehirleri arasında yer almaktaydı. Şehri önemli kılan faktörlerden birisi coğrafik ve stratejik yapısıydı. Zira burası doğu-batı medeniyetlerinin kesiştiği bir noktada bulunuyordu. Bilindiği gibi Erken ortaçağlarda doğuda Sâsânî, batıda ise Bizans imparatorluğu siyasî arenada aktif faaliyet içindeydiler. Dolayısıyla Yakın Doğuda bu iki süper devlet arasında çok çetin hâkimiyet ve tahakküm rekabeti devam ediyordu. Bu esnada Nusaybin coğrafik yapısından dolayı bu acımasız rekabetin ağır faturasını ödemek zorunda kalarak sıklıkla iki devlet arasında el değiştiriyordu. Şehri önemli kılan ve cazibe haline getiren ikinci bir faktör de buranın ipek yolu üzerinde bulunması hasebiyle canlı bir ticaret merkezi olmasıydı. Doğudan ve batıdan gelen ticaret malları burada değiş tokuş işlemine tabi tutulur ve şehir yılın her mevsiminde çeşitli ülkelerden gelen tüccarla dolup taşardı. Nusaybin'i canlı bir şehir haline getiren üçüncü bir faktör de buranın Nesturi Hıristiyanların çoğunlukta olması hasebiyle önce Piskoposluk daha sonra da Başpiskoposluk ve Nesturi Metropolitliğinin merkezi durumuna gelmesidir. Bu dinsel özelliği sebebiyle de şehir, Sâsânîlerin ilgi ve alakasını, Bizans'ın ise nefret ve düşmanlığı kazanarak bu ikilem içinde bazen refah ve mutluluğu bazen de acı ve baskıları yaşamak zorunda kalmıştır. Bu çalışmada Ortaçağ Nusaybin'inin yukarıda belirtilen özellikleri hakkında bilgi verilecek ve anılan çağın ünlü coğrafyacılarının şehirle ilgili sunmuş oldukları bilgilerle de fiziki yapısı ile ilgili genel bir tablo çizilecektir.

Keywords

Abstract

Nusaybin is one of the most important cities in the region of Al Jazeera in the Middle Ages. Its importance came from its geographical and strategical structure. Because it is found in a point where the civilizations converge. As it is known, in the early middle ages the Sasanians in the east, Byzantine Empire in the West were actively engaged with themselves in the politica area. Therefore, a very arduous rivalry for hegemony and dominance continued between these two superpowers in the Near East. During this rivalry, Nusaybin, because of its geographical situation, was exposed to pay the heavy price for it by passing in other hands. The most second factor is that it is found on the Silk Road, so that it was a brisk trade center. The trading goods coming from the West and the East were exchanged here and that city was overflowing with traders coming from various countries in every season of the year. The third factor that makes it important is that it is a center of Nestorian Church, owing to many Nestorian Christians being here. For this religious feature, the city had atracted the Sasanians’ attention, wheras the Byzantine had born hostility against it. So it sometime had lived well, but sometime had to suffer from several pressures. In this study, it aims to i

Keywords