ROMANYA’DAN CUMHURİYET DÖNEMİNDE (1923-1938) TÜRKİYE’YE YAPILAN KİTLESEL GÖÇLER
FROM REPUBLIC OF ROMANIA DURING THE MASS MIGRATION TO TURKEY

Author : Cemile TEKİN - Yılmaz ALTUNSOY
Number of pages : 69-85

Abstract

Eflak, Boğdan ve Erdel beyliklerinin 1881’de birleşmesinden meydana gelen Romanya Krallığı toprakları XV. yüzyıldan itibaren Osmanlı Devleti’nin himayesine alınmıştır. II. Bayezid, Boğdan’a ait Kili Akkerman Kaleleri ile Besarabya’yı almış; buralara Anadolu’dan getirilen Türkleri yerleştirmiştir. Romanya, XX. yüzyılın ilk çeyreğine kadar Balkan ülkeleri arasında, içinde yaşayan Türk azınlığa hoşgörülü davranan ülke olmuş; dönemin Romen hükümetlerince soykırıma ya da asimilasyona tabi tutulmamıştır. Romanya Türkleri, 1930’dan sonra kendi bölgelerine yerleştirilen Ulahlar ve Kuçovakların olumsuz davranışlarından dolayı rahatsız olmuşlardır. Krallık Romanya’sında yaşanan sıkıntıların kaynağı her ne kadar devlet olmasa da, ortaya çıkan sorunların sona erdirilmesinde Romen hükümetlerinin etkisiz ve yetersiz kalması yüzünden, bu ülkede oturan Türklerin rahatları kaçmış; ana yurt olarak kabul ettikleri Türkiye’ye göç etmek zorunda kalmışlardır. Romanya’dan göç eden Türklerin şüphesiz tek şanslı yanları Romen hükümetlerinin anlayış ve hoşgörüleri sayesinde taşınabilir mallarını yanlarında götürmüş olmalarıdır. 1931-1944 tarihleri arasında Romanya’da Büyükelçilik yapmış olan Hamdullah Suphi Bey’in, Romanya Dobruca Müslümanlarının sorunlarıyla yakından ilgilenmiş olması da Türkiye’ye göçü kolaylaştırmış; binlerce Türk, Romanya’dan Türkiye’ye gelmiştir. Bu dönemde genç Türkiye Cumhuriyeti Devleti, kendisine sığınmak isteyen soydaş ve dindaşlarına kapılarını sonuna kadar açmakla beraber, özellikle kaynak ülkeden maddi varlıklarını Türkiye’ye nakledebilecek olanlara ve şartları daha ağır olanlara öncelik vermiştir. Romanya’dan gelen Türklerin, hem üretken olmaları, hem nispeten daha eğitimli olmaları ve hem de mallarını yanlarında getirme imkânına haiz olmaları sebebiyle bahse konu ülkeden vaki olan kitlevi göçler, Türkiye tarafından da desteklenmiş ve gelen muhacirler muhtelif yerlerde iskan edilmişlerdir. Makalemiz, aynı konuyla alakalı olarak, kendisinden önce yazılmış olan çok kıymetli eserlerden, özellikle dönemin matbuatına yansıyan haberleri daha fazla öne çıkarması ve göçmenlerin çektikleri yol çilelerine ağırlık vermesi açısından ayrılmaktadır.

Keywords

Osmanlı Devleti, Türkiye Cumhuriyeti, Zorunlu Göç, Dobruca, Romanya, Hamdullah Suphi Bey.

Read:1873

Download: 953