Bizans Sarayında Endülüslü Bir Elçi: Şair Yahyâ el-Gazâl ve Haberleri
An Andalusian Ambassador in the Byzantine Court: The Poet Yahya al-Ghazal and His Experiences

Author : BURAK ARSLAN
Number of pages : 108-125

Abstract

Endülüs Emevîleri ile Bizans İmparatorluğu arasındaki ilk diplomatik temaslar H. 225 (M. 839-840) yılında imparator Theophilos’un, elçisi Kratiyûs er-Rûmî aracılığıyla Kurtuba sarayındaki Emevî emiri II. Abdurrahman’a bir mektup göndermesiyle başlamıştır. İmparatoru ilk kez böyle bir teşebbüste bulunmaya sevkeden şüphesiz Bizans İmparatorluğu’nun o tarihte içinde bulunduğu sıkıntılı siyasî koşullar idi. Ancak bu koşullardan hangisinin Theophilos’u Kurtuba’ya yaklaşmaya daha fazla teşvik ettiği meselesi uzun zaman tartışma konusu olmuştur. Emir II. Abdurrahman Theophilos’a cevaben yazdığı mektubunu Kostantîniyye’ye ulaştırmaları için Endülüslü iki âlim şahsiyet olan Yahyâ el-Gazâl ve Yahyâ el-Muneykıle’yi görevlendirmiştir. el-Gazâl ve el-Muneykıle’nin Bizans başşehrine yaptıkları uzun ve tehlikeli yolculuk ile imparatorluk sarayında başlarından geçen ilginç olaylar anekdotlar halinde Arap kaynaklarına da geçmiş ve günümüze ulaşmışlardır. Bu olayların gerçekte yaşanıp yaşanmadığı bir yana bu anlatılar, o dönemde Müslüman Arapların gözündeki “Bizanslı” algısını kavramak açısından büyük önem taşımaktadırlar. Çalışmamız elçilerden ünlü şair, filozof ve devlet adamı Yahyâ el-Gazâl (anlamı “Ceylan”)’in çeşitli Arap kaynaklarında kendisine yer bulan parlak şahsiyeti ile onun Bizans imparatoru ve ailesiyle yaşadığı ilginç olayların haberlerini okuyucuya sunarken; aynı zamanda Akdeniz coğrafyasının iki ucundaki bu iki büyük imparatorluk arasında o dönemde gelişmeye başlayan diplomasinin dinamik unsurlarını da tespit etmeye çalışacaktır.

Keywords

Endülüs Emevîleri, Bizans, Yahyâ el-Gazâl, II. Abdurrahman, Theophilos

Read:1670

Download: 950