ORTAÇAĞ EL-CEZÎRE BÖLGESİNİN STRATEJİK ŞEHRİ NUSAYBİN
NUSAYBIN, A CITY IN THE REGION OF MIDDLE EAST AL JAZEERA

Author : ABDULHALİK BAKIR - - NURAY ARABACI
Number of pages : 36-59

Abstract

Nusaybin Ortaçağlarda el-Cezîre bölgesinin önemli şehirleri arasında yer almaktaydı. Şehri önemli kılan faktörlerden birisi coğrafik ve stratejik yapısıydı. Zira burası doğu-batı medeniyetlerinin kesiştiği bir noktada bulunuyordu. Bilindiği gibi Erken ortaçağlarda doğuda Sâsânî, batıda ise Bizans imparatorluğu siyasî arenada aktif faaliyet içindeydiler. Dolayısıyla Yakın Doğuda bu iki süper devlet arasında çok çetin hâkimiyet ve tahakküm rekabeti devam ediyordu. Bu esnada Nusaybin coğrafik yapısından dolayı bu acımasız rekabetin ağır faturasını ödemek zorunda kalarak sıklıkla iki devlet arasında el değiştiriyordu. Şehri önemli kılan ve cazibe haline getiren ikinci bir faktör de buranın ipek yolu üzerinde bulunması hasebiyle canlı bir ticaret merkezi olmasıydı. Doğudan ve batıdan gelen ticaret malları burada değiş tokuş işlemine tabi tutulur ve şehir yılın her mevsiminde çeşitli ülkelerden gelen tüccarla dolup taşardı. Nusaybin'i canlı bir şehir haline getiren üçüncü bir faktör de buranın Nesturi Hıristiyanların çoğunlukta olması hasebiyle önce Piskoposluk daha sonra da Başpiskoposluk ve Nesturi Metropolitliğinin merkezi durumuna gelmesidir. Bu dinsel özelliği sebebiyle de şehir, Sâsânîlerin ilgi ve alakasını, Bizans'ın ise nefret ve düşmanlığı kazanarak bu ikilem içinde bazen refah ve mutluluğu bazen de acı ve baskıları yaşamak zorunda kalmıştır. Bu çalışmada Ortaçağ Nusaybin'inin yukarıda belirtilen özellikleri hakkında bilgi verilecek ve anılan çağın ünlü coğrafyacılarının şehirle ilgili sunmuş oldukları bilgilerle de fiziki yapısı ile ilgili genel bir tablo çizilecektir.

Keywords

Nusaybin, Ortaçağ, Bizans, Sâsânî Devleti, Nasturîler

Read:1655

Download: 900