FLAVİUSLAR DÖNEMİ’NDE MEYDANA GELEN BİR DOĞA OLAYI: VEZÜV YANARDAĞI’NIN PATLAMASI (M.S. 24 AĞUSTOS 79)
A NATURAL EVENT THAT HAPPENED DURING THE PERIOD OF FLAVIUS: ERUPTION OF THE VESUSVIUS VOLCANO (24 AUGUST 79 A.D.)

Author : Cengiz Karaeli
Number of pages : 70-86

Abstract

İtalya’nın Campania bölgesinde bulunan Vezüv (Vesuvius) yanardağının, 24 Ağustos 79’da patlamasıyla Pompeii, Herculaneum ve Stabiae kentleriyle bölgedeki çeşitli yerleşimler volkanik kül ve taşların altında kalarak büyük bir felaket yaşanmıştır. İmparator Titus, mümkün olan bütün yardımı yapsa da bu şehirler patlamayla birlikte haritandan silinmiş ve keşfedileceği güne kadar adeta unutulup gitmişlerdir. Bölge tarihe Avellino püskürtmesi olarak geçen patlamayla benzer tehlikeler atlatsa da son olarak Campania depremiyle (M.S. 62) adeta uyarılmıştır. Bu deprem 79’daki büyük patlamanın habercisi olması bakımından ayrı bir öneme sahiptir. Vesuvius tarihin çeşitli zamanlarında defalarca lavlarını püskürtse de hiç biri Ağustos 79’daki kadar yankı uyandırmamıştır. Vezüv Hadisesi olarak adlandırdığımız Ağustos 79’daki patlamayı önemli kılan şey ise, bu olayda hem kül altında kalan yapıların hem de ölen insanların çoğunun hiçbir tahribata uğramadan günümüze kadar ulaşmış olmalarıdır. Özellikle, arkeolojik kazılarla gün yüzüne çıkartılan taşlaşmış insanların durumları felaketin boyutunu göstermesi bakımından ayrı bir öneme sahiptir. Vesuvius’un patlaması esnasında Misenum’da bulunan Genç Plinius’un, M.S. 104’de tarihçi Tacitus’a yazmış olduğu mektuplardan hem amcası Yaşlı Plinius’un ölümüyle sonuçlanacak olan sonunu hem de annesiyle birlikte kendisinin başından geçenleri ayrıntılarıyla öğrenmekteyiz. Ayrıca 19. Yüzyılda bölgeyi ziyaret eden Goethe ve Mark Twain gibi yazar ve sanatçıların izlenimlerini aktarmış oldukları mektuplar da bu konuyla ilgili bilgi vermektedir.

Keywords

Vesuvius, Pompeii, Herculaneum, Avellino, Genç Plinius

Read:1610

Download: 891