SAFEVÎ DÖNEMİ İRAN’INDA DİNÎ TAŞKINLIK (GULÜVV), SUFİLİK VE SÜNNİLİK (1501-1722)
Religious Extremism (Ghuluww), Sufism and Sunnism in Safavid Iran (1501-1722)

Author : Namiq Musalı
Number of pages : 160-195

Abstract

Türkiye’de Safevî tarihinin araştırılması, bu konuda yazılmış olan gerek birinci ve gerekse de ikinci el kaynakların Türkçeye kazandırılması birkaç açıdan önem arz etmektedir. Safevî hanedanının Anadolu Alevileri üzerindeki derin etkileri, Osmanlı ile sürekli rekabeti ve nihayet Safevî devlet teşkilatında ve ordusunda Türklerin önemli yer tutmaları bizim bu konuya odaklanmamızı gerektiren faktörler sırasındadırlar. Ayrıca bulunduğumuz coğrafyanın XVI. yüzyıldan beri uğradığı değişimler sonucunda nasıl şekillendiğini daha iyi anlamamız açısından Türkiye’de Safevî araştırmalarının teşvik edilmesi gerektiği kanaatindeyiz. Mevzu ile ilgili dikkat çekici meselelerden bir tanesi de Safevî Devleti’nin uyguladığı dinî politikalardır. Türkiye’de özellikle de son dönemde bu sürecin anlatımına yönelik bazı araştırmaların yürütülmesine ve yayınların yapılmasına rağmen konuya ilişkin Türkçe literatürün pek zengin olduğu iddia edilemez. Yıllarını bu konunun aydınlatılmasına adamış olan İran asıllı Amerikalı bilim adamı S. A. Arjomand’in kapsamlı makalesini Türkçeye çevirme isteğimiz de buradan kaynaklanmıştır. Bu makalesiyle yazar, Safevî Devleti’nin kuruluşundan çöküşüne kadar Şiiliğin yaygınlaştırılması amacıyla Gulüvv denilen “dinî taşkınlığın”, Sufiliğin ve Sünniliğin bastırılması sürecine ışık tutmuştur.

Keywords

Safevî, İran, Gulüvv, Sünnilik, Tasavvuf

Read:1643

Download: 950