İKİ FARKLI DÖNEMDE KAYDA GEÇMİŞ DELİ DUMRUL HİKÂYELERİNDE BİRLEŞİK FİİLLER,
Recorded in Two Different Periods Compound Verbs in the story of Deli Dumrul

Author:

Number of pages : 113-130

Abstract

Türk dilinin en güzel ve en dikkate değer eserlerinden biri olan Dede Korkut Kitabı bir buçuk asra yakın bir zamandan beri bilinmektedir. Eserin 20. yüzyılın başlarında Dresden nüshasının ortaya çıkarılmasıyla birlikte bu destanî Oğuz hikâyeleri üzerinde birçok inceleme ve araştırmalar yapılmıştır. Dede Korkut hikâyeleri nazım ve nesir söylemlerle hareketli bir anlatım örneğidir. Milli bir destan niteliğindeki bu hikâyeler 20. yüzyıl şairleri tarafından nazma geçirilmiştir. Bu şairlerden biri de Bulud Karaçorlu Sehend’dir. Bu çalışmada Deli Dumrul hikâyesinde geçen birleşik fiiller incelenmiştir. Dede Korkut hikâyelerinden M. Ergin’in Dede Korkut Kitabı-I adlı çalışmasında bulunan “Duha Koca Oğlı Delü Dumrul Boyını Beyan İder Hanum Hey” hikâye metni ile Sehend’in Dedem Qorqud’un Dilinden Sazımın Sözü-I’deki “Duha Qoca Oğlu Deli Domrul” manzum metni esas alınmıştır. Bu iki metinde yer alan birleşik fiiller kullanımı yönünden değerlendirilmiştir. Bu bağlamda birleşik kelimelerden biri olan birleşik fiiller, bir isim ile bir yardımcı fiilin, iki ayrı fiil şeklinin yahut da isim soylu bir veya birden fazla kelime ile esas fiilin birleşmesinden oluşan ve tek bir kavrama karşılık olan fiil türleridir. Ele alınan metinlerdeki birleşik fiillerin kullanımı ve çeşitliliği mukayese edilerek tasnif edilmiştir.

Keywords

Abstract

Dede Korkut, one of the most beautiful and important works of Turkish language, has been known for almost a century. After the discovery of the copy of Dresden at the beginning of the twentieth century, many researches and studies were conducted on these epic stories. Dede Korkut stories are an example of a moving expression with verses and prose. These stories, which were a national epic, were imbued by the poets of the 20th century. One of these poets is Bulud Karaçorlu Sehend. In this paper, the combined verbs of the Deli Dumrul Story are examined. In this study, Dede Korkut Stories, M. Ergin's Dede Korkut Book-I, “Duha Koca Oğlı Delü Dumrul Boyını Beyan İder Hanum Hey” with the text of the story of Sehend'in Dedem Qorqud’un Dilinden Sazımın Sözü-I’deki “Duha Qoca Oğlu Deli Domrul” met poetry text. The use of compound verbs in these two texts was evaluated. In this context, one of the unified words, the combined verbs, consists of a name and an auxiliary act, two separate verb forms, or the combination of one or more words with the name noble and the actual verb. The use and variety of compound verbs in the texts discussed were compared and classified.

Keywords