II. DÜNYA SAVAŞI SIRASINDA BOŞNAKLARIN CUMHURBAŞKANI İSMET İNÖNÜ’YE YAZDIKLARI MEKTUPLAR
LETTERS BY THE BOSNIAKS TO THE PRESIDENT ISMET INONU DURING THE WORLD WAR II

Author : Cemile TEKİN
Number of pages : 118-145

Abstract

Osmanlı Devleti’nden ayrılan Balkan topraklarının bir kısmı üzerinde kurulan Yugoslavya’da yıllarca birlikte yaşayan farklı etnik unsurlar II. Dünya Savaşı başladığında birbirlerine düşman oldular. Sırpların çoğunlukta bulunduğu bölgelerde toplu soykırımlar yapılarak birçok Boşnak öldürüldü ve köyleri yakıldı. Canlarını kurtaranlar ise kaçarak ya Sırpların hâkim olmadıkları Bosna şehirlerine sığınmış ya da müttefiklerin kurdukları Avusturya, İtalya ve Almanya’daki kamplara yerleşmişlerdir. Diğer taraftan o dönemde Yugoslavya Krallık ordusunda askerlik yapan Boşnaklar tutuklanarak müttefiklerin bahsedilen kamplarına esir olarak götürülmüşlerdir. Böylece hem Bosna’da kalan hem de yurtdışında mülteci kamplarında bulunan Boşnaklar ya toplu ya da bireysel olarak Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’ye Türkiye’ye iltica etmek için izin talebinde bulunmuşlar; bunun için on adet mektup göndermişlerdir. Türkiye dışından gönderilen mektuplar Boşnakça, Türkiye içinden ise Türkçe yazılmıştır. Cumhuriyet Arşivi’nde muhafaza edilen adı geçen mektuplardaki ifadelerden Boşnakların kamplarda sıkıntı içinde oldukları; kendilerini Türk olarak gördükleri için Türkiye’ye sığınmak istedikleri anlaşılmaktadır. II. Dünya Savaşı sırasında ekonomik problemler yaşayan Türkiye, onlarla ilgilenmemiş; on mektuptan hiçbirine Cumhurbaşkanı İsmet İnönü cevap vermemiştir. Bu durum, II. Dünya Savaşı sırasında ölüm kalım mücadelesi veren Boşnakların kendi kaderlerine terk edildiğini göstermektedir.

Keywords

Türkiye, Yugoslavya, Bosna, Boşnaklar, İsmet İnönü

Read:2107

Download: 1097