Quick Access





Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


BAYRAMÎ MELÂMİLİĞİ VE HAMZA BÂLÎ
(BAYRAMMAL MELÂMÎS AND HAMZA BÂLÎ )

Author : Aysemin ÇANAK    
Type :
Printing Year : 2018
Number : Volume 11
Page : 85-97
DOI Number: : 10.18299/cahij.208
    


Summary
Bayrâmîlik Anadolu topraklarında doğup büyüyen bir Türk mutasavvıfı olan Hacı Bayrâm-ı Velî tarafından kurulmuştur(ö. 833/1429-30). Bayrâmîliğin kurucusu Hacı Bayrâm-ı Velî XIV. Yüzyılın ilk yarısında Ankara’da doğmuştur. Hacı Bayrâm-ı Velî'nin, şeyhi Hamîdüddin'in Aksaray'da vefatından sonra Ankara'ya döndüğü ve irşad faaliyetine başladığı 815 (1412) yılını Bayrâmîyye'nin kuruluş tarihi olarak kabul edilmektedir. Kökeni itibarıyla Safeviyye tarikatına bağlanan bu tarikat Hacı Bayrâm-ı Velî’nin ölümü üzerine ikiye bölünmüştür. Akşemseddin’e bağlı olan kısım Ehl-i Sünnet çizgisini takip ederek merkezi yönetimle iyi ilişkiler geliştirirken Dede Ömer Sikkînî’ye bağlananlarda merkezi yönetimden uzak muhalefet içerisinde bir tavır sergilemişlerdir. Bayrâmîlik XVI. Yüzyılda Melâmîlik şekline dönüşecektir. Melâmîlik Osmanlı tarihinde resmi ideoloji ve düzene karşı çıkan çok mühim ve çok geniş bir taban bulup sosyal hareketliliğe neden olacaktır. Bayrâmî Melâmîleri olarak bildiğimiz bu tarikat 1561 den sonra Hamzavîlik olarak adlandırılacaktır. Aynı zamanda bu tarikata Hamzavî Melâmîleri ya da ikinci Devre Melâmîleri denmektedir. Tarikata adını veren kişi Şeyh Hamza Bâlî aynı zamanda Sultan Hamza olarak da bilinmektedir. Şeyh Hamza Bâlî Melâmî hareketini Anadolu’dan Rumeli topraklarına taşımıştır. İleriki dönemlerde Ebussuud Efendi “İsmai’il’in katli zendeka ve ilhada bina olunmuş idi. Şeyh Hamza dahi ol tarikde ise katli meşrudur” şeklinde fetvasıyla Hamza Bâlî’yi idama mahkûm etmiştir.

Keywords
Bayrâmîlik, Hacı Bayrâm-ı Velî, Melâmîlik, Hamzavîlik, Hamza Bali, Anadolu, Tasavvuf

Abstract
Bayrâmîyye is founded by a Turkish mystic named as Hacı Bayram-i Veli(d. 833 / 1429-30), born and raised in Anatolian lands. The founder of the Bayrâmîyye Hacı Bayrâm-ı Velî was born in Ankara in the first half of XIVth century. The year 815 (1412), when Hacı Bayrâm-ı Velî returned to Ankara after the death of Shaykh Hamiduddin in Aksaray and began his activity in the irsad, is regarded as the foundation date of Bayrâmîyye. This sect, which is linked to the Safavid sect by its origin, is divided into two on the death of Hacı Bayrâm-ı Velî. The part connected to Akşemseddin developed a good relationship with the central government by following the line of Ahl-i Sunnat, while Dede Ömer Sikkînî had an attitude in the opposition far away from the central government. Bayrâmîyye turn into a shape named as Melâmîyye in the XVIth century. Melâmîyye finds a very important and very broad base against the official ideology and the establishment in Ottoman history and will cause social mobilization. This sect which we know as Bayrammal Melâmîs will be called Hamzavîyye after 1561. At the same time, this sect is called the Hamzavi Melamis or the Second Circuit Melamis. The person who gave the name Tarikat is also known as Sheikh Hamza Bâlî and Sultan Hamza at the same time. Sheikh Hamza Bâlî carried the Melamian movement from Anatolia to the land of Rumelia. Ebussuud Efendi in the following periods, said “if Sheikh Hamza is in the way of Ismai'il so he would be murdered” and he was executed.

Keywords
Bayrâmîyye, Hacı Bayrâm-ı Velî, Melâmîyye, Hamzavîyye, Hamza Bâlî, Anatolia, Sufism.

Advanced Search


Announcements

    Volume 11

    Our regular volume 11 - OCTOBER  2018 - is now avaliable. We would like to thank all the contributors.



Address :Südstraße 28, 59227 Ahlen/Germany
Telephone :0 23 82/961 86 01 Fax :
Email :

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri